Een voedselbos, eetbare bos(rand) of bostuin is een onderhoudsarm, duurzaam bosecosysteem voor voedselproductie met combinatieteelt van fruit- en notenbomen, struiken, kruiden, wijnstokken en meerjarige groenten. Het is zelfvoorzienend en klimaatbestendig, en geïnspireerd op een natuurlijk bos. Het lijkt sinds de jaren 1980 het meest natuurlijke en diverse teeltsysteem. Nieuw is het echter niet.

In 2018 ontdekten onderzoekers dat de Amazone geen ongerept regenwoud was maar een door mensen gemaakt productiebos met onder meer gedomesticeerde planten als maniok, maïs, ananas, pepers en pompoenen, palmbomen en paranotenbomen (Bertholletia excelsa). De exploitatie zou al minstens 11.000 jaar toegepast zijn. Onder de oppervlakte werden ook grote, geometrische graafwerken (geogliefen) gevonden.

Op 10% van het Amazonebekken vindt men terra preta (do indio), een zeer vruchtbare zwarte grond die 1500 tot 2800 jaar geleden moet gemaakt zijn. Hij bevat veel houtskool, potscherven en visbeenderen. Terra Preta kan tot negen procent koolstof bevatten.

In veel Afrikaanse landen bestaan (gemeenschappelijke) voedselbossen die homegardens genoemd worden.

In een actueel voedselbos worden zeven lagen of niveaus onderscheiden

  • boom- of kruinlaag (grote (fruit)bomen, 8+ m) vb. walnoot, linde, kers, ginkgo
  • tussenlaag (kleine bomen, heesters, 3 tot 8m) bijvoorbeeld mispel, hazelaar, cornus, decaisnea
  • Struiklaag (kleine heesters , 1 tot 3m) bijvoorbeeld gojibes, jostabes, honingbes, aalbes, appelbes, wijnbes, krenten
  • kruidlaag (0,20 – 1m) meerjarige groenten en kruiden als smeerwortel, brandnetel, varens
  • bodembedekkers (0 tot 0,20m) bijvoorbeeld aardbei, postelein, bosbes, vossenbes, cranberry
  • klimplanten (verticale laag): o.a. wijnstokken en klimmers kiwi bes, druiven, akebia
  • schimmellaag of ondergrondse dimensie: wortels en knollen, vb. aardpeer.

(Soms worden (8) oever- en waterplanten, en (9) bodemschimmels en paddenstoelen ook vermeld.

Er wordt uiteraard bij voorkeur gewerkt met schaduwtolerante meerjarige groenten.

Verschil bos - woud :

Een woud is puur natuur, en wordt in tegenstelling tot een bos, niet door mensen geplant, beheerd, gekapt of onderhouden.

Een oerwoud is ontstaan zonder tussenkomst van mensen.

Biocyclische veganlandbouw gebruikt alleen plantaardige meststoffen als compost uit een nabijgelegen natuurgebied en maaisel van onder andere vlinderbloemigen als klaver en luzerne. Grondlegger van deze nieuwe ‘No Shit Food Movement’ is de Duitse Adolf Hoops (1950). Ook het inkrimpen van de veel oppervlakte gebruikende huidige industriële veestapel wordt hiermee beoogd.